ମହାକବି କାଳିଦାସ : Mahakabi Kalidasa (महाकबि काळिदास): Odia Poem by Dr.Harekrishna Meher

Mahakabi Kalidasa (Oriya Poem)
By : Dr. Harekrishna Meher
= = = = = = = = = = = = = 

महाकबि काळिदास (ओड़िआ कबिता)
रचना : डॉ. हरेकृष्ण मेहेर
= = = = = = = = = = =

हे भारती-बरपुत्र !  कबिकुळ-इन्दु !
धन्य काळिदास तब प्रकृति- सुषमा ।
बितरिल जन-मुखे काव्य-सुधाबिन्दु
बिश्‍वे बिरचिल रम्य अमिय उपमा ॥ (१)

दिलीप-गोसेबा नृप अज-बिळपना
जणाए तब अपूर्ब काव्य-सुमाधुरी ।
सीता-बनबास  राम-बिरह-बेदना
करुण रस झराए हृदये सबुरि ॥ (२)

स्मर-भस्मे घोर तपे  गिरीश-हृदरे
करे परबत-सुता  प्रणय उदय ।
कुमार जनमे षड़ कृत्तिका-उदरे
भज‍इ तारकासुर- पराण बिलय ॥ (३)

ऋतुपतिरे तरुणी- चन्द्रास्य अबश्य
जगाए प्रेमिक-हृदे  मोहन स्पन्दन ।
काम-रसायन-राशि  प्रकाशि रहस्य
आलोड़‍इ सर्बकाळे  कामी जन-मन ॥ (४)

धनपति-शापे राम- गिरि मध्ये य़क्ष
रहे बरषे समय  प्रेयसी-बिरहे ।
जीमूतकु दूतरूपे  पेष‍इ प्रत्यक्ष
दारुण कारुण्ये प्रेमीजन-हृद दहे ॥ (५)

नृपति अप्‍सराङ्कर  मधुर मिळन
मुनि-अभिशापे मर्त्त्ये उर्बशी आगमे ।
शापान्ते चळ‍इ स्वर्गे  चाहिँ पुत्रानन
शोक-कल्लोळ उछुळे  पुरुरबा-मर्मे ॥ (६)

नर्त्तकी-बिरहे बीर  अग्निमित्र भूप
ब्यकत करन्ति भाब सखी-सन्निधाने ।
चरितार्थ हुए प्रेमे  माळबिका-रूप
जागे अपूरुब भाब सुकृति बिधाने ॥ (७)

कण्व-तापस-नन्दिनी शकुन्तळा चारु
दुष्यन्त नरेश सङ्गे  स्वर्गीय प्रणय ।
मुनि-शापे काळबशे बिच्छेद हेबारु
तब नब भाबनार  दिए परिचय ॥ (८)

बिश्‍व-साहित्य-उद्याने  काब्यर प्रसूने
सतत महके तब  उपमा-सुरभि ।
हेल कबिकुळ-गुरु  सुलेखनी-मुने
मर धामे अलौकिक काब्यकळा लभि ॥ (९)

लोक-मुखे समुज्ज्वळ  कीरति तुमरि
काळे काळे रहिथिब  आहे कबीश्‍वर !
जने तब प्रिय बाणी  गाइबे सुमरि
अमृत सन्तान तुमे  अनन्त बिश्‍वर ॥ (१०) 
= = = = = = = = = =
(This Poem was written on Date 5 June 1973) 
* * * 

(This Poem in Odia Script) 
------
* ମହାକବି କାଳିଦାସ *
    (ଓଡ଼ିଆ କବିତା)
ରଚୟିତା : ଡକ୍ଟର୍ ହରେକୃଷ୍ଣ ମେହେର
•••••••••••••••
ହେ ଭାରତୀ ବରପୁତ୍ର ! କବିକୁଳ-ଇନ୍ଦୁ !
ଧନ୍ୟ କାଳିଦାସ ! ତବ  ପ୍ରକୃତି ସୁଷମା ।
ବିତରିଲ ଜନ-ମୁଖେ  କାବ୍ୟ-ସୁଧାବିନ୍ଦୁ
ବିଶ୍ୱେ ବିରଚିଲ ରମ୍ୟ  ଅମିୟ ଉପମା ।। (୧)

ଦିଲୀପ-ଗୋସେବା, ନୃପ ଅଜ-ବିଳପନା
ଜଣାଏ ତବ ଅପୂର୍ବ  କାବ୍ୟ-ସୁମାଧୁରୀ ।
ସୀତା-ବନବାସ  ରାମ-ବିରହ-ବେଦନା,
କରୁଣ-ରସ ଝରାଏ  ହୃଦୟେ ସବୁରି ।। (୨) 

ସ୍ମର-ଭସ୍ମେ ଘୋର ତପେ ଗିରୀଶ-ହୃଦରେ,
କରେ ପରବତ-ସୁତା  ପ୍ରଣୟ ଉଦୟ ।
କୁମାର ଜନମେ ଷଡ଼କୃତ୍ତିକା-ଉଦରେ,
ଭଜଇ ତାରକାସୁର- ପରାଣ ବିଲୟ ।। (୩) 

ଋତୁପତିରେ ତରୁଣୀ-ଚନ୍ଦ୍ରାସ୍ୟ ଅବଶ୍ୟ
ଜଗାଏ ପ୍ରେମିକ-ହୃଦେ  ମୋହନ ସ୍ପନ୍ଦନ ।‌
କାମ-ରସାୟନ-ରାଶି  ପ୍ରକାଶି ରହସ୍ୟ
ଆନ୍ଦୋଳଇ ସର୍ବକାଳେ କାମୀଜନ-ମନ ।। (୪)

ଧନପତି-ଶାପେ ରାମଗିରି ମଧ୍ୟେ ଯକ୍ଷ 
ରହେ ବରଷେ ସମୟ ପ୍ରେୟସୀ- ବିରହେ ।
ଜୀମୂତକୁ ଦୂତରୂପେ  ପେଷଇ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ, 
ଦାରୁଣ କାରୁଣ୍ୟେ ପ୍ରେମୀଜନ-ହୃଦ ଦହେ ।। (୫)

ନୃପତି ଅପ୍ସରାଙ୍କର  ମଧୁର ମିଳନ,
ମୁନି-ଅଭିଶାପେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟେ ଉର୍ବଶୀ ଆଗମେ ।
ଶାପାନ୍ତେ ଚଳଇ ସ୍ୱର୍ଗେ  ଚାହିଁ ପୁତ୍ରାନନ,
ଶୋକ-କଲ୍ଲୋଳ ଉଛୁଳେ  ପୁରୁରବା-ମର୍ମେ ।। (୬)

ନର୍ତ୍ତକୀ-ବିରହେ ବୀର  ଅଗ୍ନିମିତ୍ର ଭୂପ
ବ୍ୟକତ କରନ୍ତି ଭାବ  ସଖୀ-ସନ୍ନିଧାନେ ।
ଚରିତାର୍ଥ ହୁଏ ପ୍ରେମେ  ମାଳବିକା-ରୂପ,
ଜାଗେ ଅପୂରୁବ ଭାବ  ସୁକୃତି ବିଧାନେ ।। (୭)

କଣ୍ବ-ତାପସନନ୍ଦିନୀ  ଶକୁନ୍ତଳା ଚାରୁ,
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ନରେଶ ସଙ୍ଗେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପ୍ରଣୟ ।
ମୁନି-ଶାପେ କାଳବଶେ ବିଚ୍ଛେଦ ହେବାରୁ
ତବ ନବ ଭାବନାର  ଦିଏ ପରିଚୟ ।। (୮) 

ବିଶ୍ୱସାହିତ୍ୟ-ଉଦ୍ୟାନେ  କାବ୍ୟର ପ୍ରସୂନେ,
ସତତ ମହକେ ତବ  ଉପମା-ସୁରଭି ।
ହେଲ କବିକୁଳଗୁରୁ  ସୁଲେଖନୀ-ମୁନେ,
ମର-ଧାମେ ଅଲୌକିକ କାବ୍ୟକଳା ଲଭି ।। (୯)

ଲୋକମୁଖେ ସମୁଜ୍ଜ୍ୱଳ  କୀରତି ତୁମରି,
କାଳେ କାଳେ ରହିଥିବ  ଆହେ କବୀଶ୍ୱର ! 
ଜନେ ତବ ପ୍ରିୟ ବାଣୀ  ଗାଇବେ ସୁମରି,
ଅମୃତସନ୍ତାନ ତୁମେ  ଅନନ୍ତ ବିଶ୍ୱର ।। (୧୦)
======
(ରଚନା : ତା: ୫ ଜୁନ୍ ୧୯୭୩) 
======

Included in
'Kavitavali-Madhuri' (Anthology of Odia Poems) : କବିତାବଳୀ-ମାଧୁରୀ : 
https://hkmeher.blogspot.com/2026/04/l-kavitavali-anthology-of-odia-poems-by.html
------- 

ମହାକବି କାଳିଦାସ (କବିତା) : 
https://hkmeher.blogspot.com/2009/12/mahakabi-kalidasa-hkmeher.html
===

Biodata: Web Version: 
https://hkmeher.blogspot.com/2012/06/brief-biodata-english-dr-harekrishna.html?m=0 

*****