Saundarya-Sandarsanam Kavya: सौन्दर्य-प्रकाशः Sanskrit Poem: Dr.Harekrishna Meher

Sanskrit Poem : 
Saundarya-Prakashah 
*
(From Sanskrit Kavya 'Saundarya-Sandarśanam')
By : Dr. Harekrishna Meher  
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = 
सौन्दर्य-प्रकाशः / हरेकृष्ण-मेहेरः    
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = 
सन्ताप-नाशाय  सुखोपलब्धये 

स्वान्तःप्रसादाय  भुवां शिवाप्तये ।

सुमङ्गलं  वाङ्‌मय-सिन्धु-गर्भतः

काव्याख्य-रत्नं विबुधैः समुद्धृतम् ॥ (१)

शब्दार्थ-रूपं  प्रथितं हि काव्यं

भावानुकूला कलिता गिरा स्यात् ।

वाच्यार्थ-मध्ये लसतीह चारुता

सा लक्षित-व्यञ्जितयोरनन्तरम् ॥ (२) 

सत्यं शिवं सुन्दरमत्र लोके

प्रसिद्धमेतत् त्रितयं विभाति ।

जानाति नित्यं  खलु तत्त्व-दर्शी

नाज्ञाय किञ्चित् स्वदते मनोज्ञम् ॥ (३)

निस्सीम-सौन्दर्य-महासमुद्रो

ब्रह्मैव नित्यं परमात्म-तत्त्वम् ।

विभ्राजते शाश्वतमेवमव्ययं  

तदुद्भवा नान्दनिकी प्रवृत्तिः ॥ (४)

यद्दर्शनाद् दृङ्-मनसो-र्जनस्य वै 

तृप्तेः समाप्ति-र्न भवत्यहर्निशम् ।

स्वान्तं यदार्द्रीकुरुते नितान्तं

तत् सुन्दरं वस्तु  बुधै-र्निगद्यते ॥ (५)

क्षणे क्षणे यन्नवतामुपैति

तदेव रूपं रमणीयतायाः ।

इत्युक्तिरेषा प्रथितास्ति माघे

किं स्वानुभूत्या भजते न सार्थताम् ? (६)

विचारणीयाऽऽन्तर-सूक्ष्म-दृष्ट्या

सर्वत्र धीरं  रमणीयता बुधैः ।

यत्रौचिती विद्यत एव निश्चिता

तत्रैव सौन्दर्यमभिप्रकाशते ॥ (७)

सौन्दर्यमुत्समतुलं भव-सर्जनाया

आकर्षणं प्रभवति श्रित-मूल-तत्त्वम् ।

यत्रास्ति यस्य रुचिराऽऽन्तरिकी नितान्तं

तत्रैव तस्य रुचिरा भवति प्रतीतिः ॥ (८)

मन्नेत्रयो-र्यत् प्रतिभाति सुन्दरं

त्वन्नेत्रयोस्तन् न भवेत् तथाविधम् ।

यदन्य-नेत्रे  रुचिरं प्रपश्यत-

स्तथैव नैतन् मम ते च नेत्रयोः ॥ (९)

परन्तु किञ्चिद् भुवि वस्तु विद्यते

विचित्रमेवं  रचितं विधात्रा ।

यद् वै जनानां जगतां समेषां

नेत्राणि पश्यन्ति सदैव सुन्दरम् ॥ (१०)

= = = = = 

Related Links: 

Saundarya-Sandarshanam (Sanskrit Kavya) : 

http://hkmeher.blogspot.in/2016/04/sanskrit-kavya-saundarya-sandarshanam.html

*
Contribution of Dr. Harekrishna Meher to Sanskrit Literature:  

http://tapasvini-kavya.blogspot.in/2013/04/contributions-of-drharekrishna-meher-to.html

*

Translated Works of Dr. Harekrishna Meher : 
http://hkmeher.blogspot.in/2016/08/translated-works-of-dr-harekrishna-meher.html

 = = = = =