Friday, March 23, 2018

‘Kanchani Kunchika’ (काञ्चनी कुञ्चिका) Sanskrit Poem: Dr. Harekrishna Meher

‘Kanchani Kunchika’ (Sanskrit Poem) 
By Dr. Harekrishna Meher
* * *
काञ्चनी कुञ्चिका (संस्कृत-कविता)
डॉ. हरेकृष्ण-मेहेरः
= = = = = = = = = = = = = 
महान् खलः खल्वसि त्वमुत्कोचः,
त्वयि क्रियते नाल्पोऽपि सङ्कोचः ।
सञ्जायते ततो देश-द्रोहिता
केवलं व्यक्ति-स्वार्थ-हिता ।
विक्रीयते त्वया स्वदेश-मर्यादा,
निश्चित-विजयेऽपि प्राप्त-पराजय-स्वादा ।
हन्यते त्वया जनानामान्तरिको विश्वासः,
परिवर्त्तते लोकः कृकलास-वर्णविलासः ॥

हैम-लोचन हे महामहिमाप्रतिम !
वादित-प्रचण्ड-डिण्डिम !
असाध्यमपि साध्यते त्वया
सर्वं कार्यं गूढ़ं निर्विघ्नतया ।
त्वन्निमित्तं लोकाः समुत्काः
भवन्ति समुत्कर्षापकर्ष-निर्णायकाः ॥

यत्कार्य-सम्पादने दुर्गमो मार्गः
तव द्वारेण स तु सुप्रवेशः स्वर्गः ।
समुच्च-प्राचीरोऽपि त्वया लङ्घ्यते निश्शङ्कम्,
समं पश्यसि त्वं राजानं च रङ्कम् ।
रुद्ध-कपाटस्य त्वं काञ्चनी कुञ्चिका
अजानतां कृते तु माया मरीचिका ॥

कृत-घोर-जघन्यापराधाः
चौर्यधन-प्राचुर्य-विधृतास्पर्धाः
त्वामेव परमं गुरुमाश्रित्य
नय-सिन्धुं दुस्तरमतीत्य
मुक्ता भ्रमन्ति राजाध्वनि निर्बाधाः
यथा जन्तु-हन्तुकामा व्याधाः
प्रदर्शित-प्रतापा हित-हन्तारः संदृप्ताः
पर-प्रवञ्चन-प्रभञ्जन-चालन-परितृप्ताः ॥

इतिहासोऽपि त्वत्कृत्यानां साक्षी,
प्रकृतिस्ते विशालाक्षी ।
सर्वत्र न ते सिद्धिः परन्तु
जनास्त्वया यत्किञ्चिद् वा हरन्तु,
यद्यपि सिध्यति किञ्चिदिष्टम्,
तथापि न सर्वत्र स्वदते सुमिष्टम् ।
नार्हति तद् दीर्घस्थायित्वम्
सुतरां समवगच्छसि त्वम् ॥

कर्त्तुः पश्चाद् धावति धावति स्वकृतम्
सुकृतं भवत्वथवा दुष्कृतम् ।
अवश्यं भोक्तव्यं कर्म-फलम्
परिणामे भवतु मङ्गलम्
अथवा कदाचिदमङ्गलम्
विचारणीयं तत् सुस्वादु-गलम् ॥
* * * * *  
(Extracted from Sanskrit Kavya ‘Jivanaalekhyam’
of Dr. Harekrishna Meher)
* * * * * 
‘Jivanaalekhyam’ Kavya : Link :

Wednesday, March 14, 2018

Simantara Dipashikha Kavi Manohar Meher (सीमान्तर दीपशिखा कवि मनोहर मेहेर)

* सीमान्तर दीपशिखा कवि मनोहर मेहेर * (Odia Book) 
* ସୀମାନ୍ତର ଦୀପଶିଖା କବି ମନୋହର ମେହେର* 
‘Simantara Dipashikha Kavi Manohar Meher’ 
Author : Dr. Mahendra Kumar Mishra
*
Published by :
Khariar Sahitya Samiti, Khariar-768107, Dist-Nuapada, Odisha.
First Edition : SriRamaNavami, 1996.
* * * * 
Full Scanned Pages of this Booklet are presented here.
Courtesy : Khariar Sahitya Samiti, Khariar, Odisha.
* * * * 
Kavi Manohar Meher Blog Link :
* * * * 
Kavi Manohar Meher : Profile :
= = = = = = = = =

Saturday, March 3, 2018

‘Jyoti-Kalash Chhalke’ Song: Sanskrit Version (Lyrics ज्योतिःकलशमुच्छलम्): Dr. Harekrishna Meher

Original Hindi Film Song : ‘Jyoti-Kalash Chhalke’ *  
‘ज्योति-कलश छलके ’  (Film ‘Bhabhi Ki Chudiyaan’ 1961) 
*
Sanskrit Translation by :  Dr. Harekrishna Meher
(As per Original Hindi Tune)
Sanskrit Version Lyrics : ज्योतिःकलशमुच्छलम् *   
‘Jyotih-Kalasham uchchhalam’ 
*
Participated in Sanskrit Lyric Translation Competition
Conducted by Sanskrit Vaartaavali, DD News Channel, Delhi.
Name enlisted in the Program telecast on 3-3-2018,
Saturday at 7.30 pm and 4-3-2018, Sunday at 12.30 pm.   
*
For pleasure of reading, my translation sent for competition is placed here.  
= = = = = = = 

मूलहिन्दी-गीतम्  :  ज्योति-कलश छलके *
चलचित्रम्  : भाभी की चूड़ियाँ  (१९६१) *
मूलस्वरानुकूल-संस्कृतानुवादकः - डॉ. हरेकृष्ण-मेहेरः,
= = = = = = = = =   
ज्योतिःकलशमुच्छलम्,
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ।  
ज्योतिःकलशमुच्छलम् ..ए..ए..ए..
ज्योतिःकलशमुच्छलम् ।
अभात् जलभृतां वर्णजालकं  
हैममरुणं पाटलम् । ए..ए..ए.. 
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ॥ (०)
*
सदनाङ्गने वने  उपवने उपवने,
निरतं ज्योतिरस्ति सुधा-सेचने  ।
कलशं नतं मङ्गलम्  । ए.
कलशं नतं मङ्गलम् । ए..ए..ए..
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ॥ (१)
*
वर्षति कुङ्कुम-कणिकानभ्रम्,
पुष्प-दलोपरि  स्मयते शुभ्रम् ।
हिम-पयोलव-पटलम्  । ए.
हिम-पयोलव-पटलम्  । ए..ए..ए..
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ।
ज्योतिःकलशमुच्छलम् ..ए..ए..ए..
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ॥ (२)
*
पादपाश्च हरिताः प्रतिपत्रम्,
अवने-र्दीप्तं  विभाति वक्त्रम्  ।  
ह्यःस्वप्नाः सत्फलम्  । ए.
ह्यःस्वप्नाः सत्फलम्  । ए..ए..ए..
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ॥ (३)
*
स्वं वस्त्राञ्चलमास्तृतमुषया,
व्याप्ता सुखस्य शीता च्छाया  ।
अञ्चल-तले मृदुलम् । ए. 
अञ्चल-तले मृदुलम् । ए..ए..ए..
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ।
ज्योतिःकलशमुच्छलम् ..ए..ए..ए..
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ॥ (४)
*
ज्योति-र्यशोदा धरणि-र्धेनुः,
नील-नभं कृष्णो व्रजसूनुः ।
ज्योति-र्यशोदा धरणि-र्धेनुः,
नील-नभं कृष्णो व्रजसूनुः । 
श्यामल-रूपमुज्ज्वलम्  । ए.  
श्यामल-रूपमुज्ज्वलम्  । ए..ए..ए..
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ।
ज्योतिःकलशमुच्छलम् ..ए..ए..ए..
ज्योतिःकलशमुच्छलम्  ॥ (५)
= = = = = = = = = = =  
[व्याकरण-दृष्ट्या ज्ञातव्यम् : 
कलसः /कलशः (पुं), कलसम् /कलशम् (क्ली) - सर्वं शुद्धरूपम् ।  
कणः/ कणिकः (पुं) - उभयं शुद्धरूपम्, कणिकान् - द्वितीया-बहुवचने ।   
उषस् /उषा (स्त्री)  उभय-रूपं शुद्धम् । उषया - तृतीया-एकवचने । 
मृदुलम् इति क्रिया-विशेषणम्, 'व्याप्ता' इत्यस्य । 
धरणी /धरणिः (स्त्री), उभय-रूपं शुद्धम् ।      
नभस् /नभम् (क्ली), उभय-रूपं शुद्धम् ।] 
= = = = = = = = = = = 

FaceBook Post :  
* * * 
Twitter Post : 
Link : https://twitter.com/DrHarekrishnaM/status/971275857032613888
= = = = = = = = = = =

Original Hindi Song: ‘Jyoti-Kalash Chhalke’ *  
हिन्दीगीत :  ज्योति-कलश छलके *
चलचित्र : भाभी की चूड़ियाँ (१९६१) *
गीतकार : पण्डित नरेन्द्र शर्मा  *
सङ्गीतकार : सुधीर फड़के *
गायिका : लता मङ्गेशकर *
= = = = = = = = = = = = 
ज्योति-कलश छलके,  
ज्योति-कलश छलके  । 
ज्योति-कलश छलके  । ए..ए..ए..    
ज्योति कलश छलके  । 
हुए गुलाबी  लाल सुनहरे , 
रंग दल बादल के । ए..ए..ए..    
ज्योति-कलश छलके  ॥ (०) 
*
घर आंगन वन  उपवन उपवन,  
करती ज्योति  अमृत के सिञ्चन  ।
मंगल घट ढलके । ए.  
मंगल घट ढलके । ए..ए..ए..   
ज्योति-कलश छलके  ॥ (१)
*
अम्बर कुङ्कुम-कण बरसाये,   
फूल-पँखुड़ियों पर मुस्काये । 
बिन्दु तुहिन जल के । ए.  
बिन्दु तुहिन जल के । ए..ए..ए.. 
ज्योति-कलश छलके  ।
ज्योति-कलश छलके । ए..ए..ए..
ज्योति-कलश छलके  ॥ (२)   
*
पात पात बिरवा हरियाला,   
धरती का मुख हुआ उजाला ।   
सच सपने कल के  । ए.
सच सपने कल के  । ए..ए..ए..     
ज्योति-कलश छलके  ॥ (३) 
*
उषा ने आँचल फैलाया,   
फैली सुख की शीतल छाया  ।
नीचे आँचल के । ए.  
नीचे आँचल के । ए..ए..ए..
ज्योति-कलश छलके  ।
ज्योति-कलश छलके । ए..ए..ए..
ज्योति-कलश छलके  ॥ (४)
*
ज्योति यशोदा  धरती गैया,    
नील गगन  गोपाल कन्हैया ।  
ज्योति यशोदा  धरती गैया,    
नील गगन  गोपाल कन्हैया ।   
श्यामल छवि झलके । ए..
श्यामल छवि झलके । ए..ए..ए..  
ज्योति-कलश छलके  ।
ज्योति-कलश छलके । ए..ए..ए..
ज्योति-कलश छलके  ॥ (५)
= = = = = = = = = =    

Related Links :
‘Chalachitra-Gita-Sanskritaayanam’: चलचित्र-गीत-संस्कृतायनम्  :
= = =  
Biodata: Dr. Harekrishna Meher :
* * * 
YouTube Videos (Search): Dr. Harekrishna Meher :
* * * 
VIDEOS of Dr. Harekrishna Meher :  
Link : 
* * * 
Dr. Harekrishna Meher on Radio and Doordarshan Channels :
Link : 
= = = = = =