Sunday, December 29, 2019

Gaata Rahe Mera Dil, Tu Hi Meri Manzil: Sanskrit Version (Lyrics: गायत्वेवं हृद् मामम्, लक्ष्यं मामं वै त्वम्): Dr.Harekrishna Meher

Original Hindi Film Song : गाता रहे मेरा दिल, तू ही मेरी मंजिल * 
‘Gaata Rahe Mera Dil, Tu Hi Meri Manzil’*  
Film ‘Guide’ (1965) *
Sanskrit Translation by :  Dr. Harekrishna Meher
(As per Original Hindi Tune)
Sanskrit Version Lyrics :
गायत्वेवं हृद् मामम्, लक्ष्यं मामं वै त्वम् *     
‘Gaayatvevam Hrud Maamam, Lakshyam Maamam Vai Tvam’ *  
*
Participated in Sanskrit Lyric Translation Competition
Conducted by Sanskrit Vaartaavali, DD News Channel, Delhi.
Name enlisted in the Program Telecast
on 28-December 2019, Saturday at 7 pm.
= = = = = = = = = 
‘Gaata Rahe Mera Dil, Tu Hi Meri Manzil’: Sanskrit Version :
= = = = = = = = = 
हिन्दीगीत : गाता रहे मेरा दिल * चलचित्रम् : गाईड् (१९६५) 
मूलस्वरानुकूल-संस्कृतानुवादकः - डॉ. हरेकृष्ण-मेहेरः 
= = = = = =
(पुरुष): गायत्वेवं… हृद् मामम् ।   
(स्त्री):  लक्ष्यं मामं… वै त्वम् ।   
(पुरुषः): 
गायत्वेवं हृद् मामम्, लक्ष्यं मामं वै त्वम् । (आहा) 
क्व नो गच्छेद् वा रात्रीयम्, दिनं गच्छेद् वा नेदम् । 
क्व नो गच्छेद् वा रात्रीयम्, दिनं गच्छेद् वा नेदम् ॥   
(स्त्री):
गायत्वेवं हृद् मामम्, लक्ष्यं मामं वै त्वम् । (आहा) 
क्व नो गच्छेद् वा रात्रीयम्, दिनं गच्छेद् वा नेदम् । 
क्व नो गच्छेद् वा रात्रीयम्, दिनं गच्छेद् वा नेदम् ॥   
(पुरुषः): 
गायत्वेवं हृद् मामम् ॥ (०) 
*
(पुरुषः): 
प्रेमिणो ये सन्ति, (अरे !)  प्रेम वै कर्त्तारः । 
ईर्ष्याशीलाः स्वैरं  ज्वलन्तो मर्त्तारः ॥ 
(स्त्री):
प्रेमिणो ये सन्ति, (अरे !) प्रेम वै कर्त्तारः । 
ईर्ष्याशीलाः स्वैरं  ज्वलन्तो मर्त्तारः ॥ 
(पुरुषः):
मिलन-स्पन्दित-हृदयं नूनम्, अनिशं वक्ष्यत्येवम् ।
क्व नो गच्छेद् वा.. 
हो, क्व नो गच्छेद् वा रात्रीयम्, दिनं गच्छेद् वा नेदम् ॥   
(स्त्री):
गायत्वेवं हृद् मामम्, लक्ष्यं मामं वै त्वम् ॥ (१) 
*
(स्त्री):
हे मम सहमार्गिन् ! चलालम्ब्य बाहुं मे त्वम् ।  
जगदेतु परीवर्त्तम्, परं मा भज त्वम् ।        
(पुरुषः): 
हे मम सहमार्गिणि ! चलालम्ब्य बाहुं मे त्वम् ।   
जगदेतु परीवर्त्तम्, परं मा भज त्वम् ।        
(स्त्री):
शिक्षयिता नौ अपि च प्रेमा, दुर्दिन-काले धैर्यम् । 
क्व नो गच्छेद् वा.. 
क्व नो गच्छेद् वा रात्रीयम्, दिनं गच्छेद् वा नेदम् ॥   
(पुरुषः):
गायत्वेवं हृद् मामम्, लक्ष्यं मामं वै त्वम् ॥ (२) 
*
(पुरुषः): 
दूरता केदानीं, (अरे !) याति वासरान्तः ।  
आवामस्तं गच्छन्  विबोधयत्यन्तः ।  
(स्त्री):
दूरता केदानीं, (अरे !) याति वासरान्तः ।  
आवामस्तं गच्छन्  विबोधयत्यन्तः ।  
(पुरुषः) : 
नावैमि कदारभ्यावर्त्ती श्वासो गायत्येवम् ।
क्व नो गच्छेद् वा.. 
हो, क्व नो गच्छेद् वा रात्रीयम्,  दिनं गच्छेद् वा नेदम् ॥   
(उभौ): 
गायत्वेवं हृद् मामम्, लक्ष्यं मामं वै त्वम् । (आहा)     
क्व नो गच्छेद् वा रात्रीयम्, दिनं गच्छेद् वा नेदम् ।    
क्व नो गच्छेद् वा रात्रीयम्, दिनं गच्छेद् वा नेदम् ॥   
गायत्वेवं हृद् मामम् ॥ (३) 
= = = = = = = = = = = =     
ज्ञातव्यम् :
- - - - - - 
*मामम् = क्लीवलिङ्गे । मम-शब्दात् निष्पन्नं पदम् । 
स्वार्थे क-प्रत्यये मामकम् इति भवति । मदीयम्, मामकीनम् इत्यर्थः ।
'माम' इति विशेषण-पदम् आप्ते-प्रमुखाभिधान-कोशादिषु समुल्लिखितम् । 
व्याकरण-दृष्ट्या शुद्धरूपम् । 
गीतेऽस्मिन् लयानुकूलं व्यवहृतमस्ति । नव्योऽयं प्रयोगः कृतोऽस्ति मया ।  
*कर्त्तारः, लुट्-लकारे (भविष्यकाले) प्रथमपुरुष-बहुवचने । करिष्यन्ति इत्यर्थः ।  
*मर्त्तारः, लुट्-लकारे (भविष्यकाले) प्रथमपुरुष-बहुवचने । । मरिष्यन्ति इत्यर्थः ।  
*सहमार्गिन् ! (पुंसि सम्बोधने) ।  सहमार्गिणि ! (स्त्रियाम्) । मूलगीते तु उभयोः कृते
एकमेव पदम् 'हमराही' इति प्रयुक्तम् ।  
*परिवर्त्तः/ परीवर्त्तः, परिवर्त्तनम् इत्यर्थः । उभयं पदं शुद्धरूपम् ।
*प्रेमा (पुं). प्रेमन्, प्रेम इत्यर्थः ।  
*वासरान्तः, दिनान्तः सन्ध्या इत्यर्थः ।
*शिक्षयिता, लुट्-लकारे (भविष्यकाले) प्रथमपुरुषैकवचने, शिक्षयिष्यति इत्यर्थः, प्रेमा कर्ता ।
*न अवैमि = न अवगच्छामि, न जानामि इत्यर्थः ।   
= = = = = = = = 
*
= = = = = = = = 
मूल हिन्दीगीत : गाता रहे मेरा दिल, तू ही मेरी मंजिल *  
चलचित्र : गाईड्  (१९६५) *  गीतकार : शैलेन्द्र *
सङ्गीतकार : सचिन देव बर्मन्  *  
गायक-गायिका : किशोर कुमार एवं लता मङ्गेशकर *
= = = = = = = = =
(पुरुष):  गाता रहे... मेरा दिल,
(स्त्री): तू ही मेरी... मंजिल ।
(पुरुष): 
गाता रहे मेरा दिल, तू ही मेरी मंजिल । (हाय)
कहीं बीतें ना ये रातें, कहीं बीतें ना ये दिन  । 
कहीं बीतें ना ये रातें, कहीं बीतें ना ये दिन ॥
(स्त्री):
गाता रहे मेरा दिल, तू ही मेरी मंजिल । (हाय)
कहीं बीतें ना ये रातें, कहीं बीतें ना ये दिन  । 
कहीं बीतें ना ये रातें, कहीं बीतें ना ये दिन ॥
 (पुरुष):  गाता रहे मेरा दिल ॥ (०) 
*
(पुरुष): 
प्यार करनेवाले (अरे) प्यार ही करेंगे,
जलनेवाले चाहे  जल-जल मरेंगे ।
(स्त्री):
प्यार करनेवाले  (अरे) प्यार ही करेंगे,
जलनेवाले चाहे  जल-जल मरेंगे ।
(पुरुष): 
मिलके जो धड़के हैं वो दिल, हरदम ये कहेंगे,
कहीं बीते ना..
हो, कहीं बीतें ना ये रातें, कहीं बीतें ना ये दिन ॥
(स्त्री): गाता रहे मेरा दिल, तू ही मेरी मंजिल ॥ (१)   
*
(स्त्री):
ओ मेरे हमराही !  मेरी बाँह थामे चलना ।
बदले दुनिया सारी  तुम ना बदलना ॥  
(पुरुष): 
ओ मेरे हमराही !  मेरी बाँह थामे चलना ।
बदले दुनिया सारी  तुम ना बदलना  ॥  
(स्त्री):
प्यार हमें भी सिखलादेगा, गर्दिश में सँभलना,
कहीं बीते ना..
कहीं बीतें ना ये रातें, कहीं बीतें ना ये दिन ॥
(पुरुष): गाता रहे मेरा दिल, तू ही मेरी मंजिल ॥ (२)  
*
(पुरुष): 
दूरियाँ अब कैसी, (अरे) शाम जा रही है,  
हमको ढलते-ढलते  समझा रही है ।
(स्त्री):
दूरियाँ अब कैसी, (अरे) शाम जा रही है, 
हमको ढलते-ढलते  समझा रही है ।
(पुरुष): 
आती-जाती साँस जाने, कबसे गा रही है,
कहीं बीते ना..
हो, कहीं बीतें ना ये रातें, कहीं बीतें ना ये दिन ॥
(उभय): 
गाता रहे मेरा दिल, तू ही मेरी मंजिल । (हाय)    
कहीं बीतें ना ये रातें, कहीं बीतें ना ये दिन  ।  
कहीं बीतें ना ये रातें, कहीं बीतें ना ये दिन ॥
गाता रहे मेरा दिल ॥ (३)
= = = = = = = =

Related Links :
‘Chalachitra-Gita-Sanskritaayanam’: चलचित्र-गीत-संस्कृतायनम्  :
* * *
Biodata: Dr. Harekrishna Meher :
* * *
YouTube Videos (Search): Dr. Harekrishna Meher :
* * * 
VIDEOS of Dr.Harekrishna  Meher : 
Link : 
* * * 
Dr. Harekrishna Meher on Radio and Doordarshan Channels:
Link : 
= = = = = = = =

Saturday, October 26, 2019

Yaara Sili Sili Birahaa Ki Raat Ka Jalnaa: Sanskrit Version (Lyrics: प्रेमिन् ! मन्दं मन्दं विरहस्य रात्र्याः ज्वलनम्):Dr.Harekrishna Meher: DDNews Vaartaavali

Original Hindi Film Song : यारा सीली सीली, बिरहा की रात का जलना *   
‘Yaara Sili Sili Birahaa Ki Raat Ka Jalnaa’ *  
Film ‘Lekin’ (1990) *
Sanskrit Translation by :  Dr. Harekrishna Meher
(As per Original Hindi Tune)
Sanskrit Version Lyrics :
प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, विरहस्य रात्र्याः ज्वलनम् *      
‘Premin ! Mandam Mandam, Virahasya Ratryaah Jvalanam’ *  
Sanskrit Singer : Sruti Bhave (Mumbai, Maharashtra)   
*
Winner in Sanskrit Lyric Translation Competition
Conducted by Sanskrit Vaartaavali, DD News Channel, Delhi.
Program Telecast on 26 October 2019, Saturday at 7 pm.
Retelecast on 27 October 2019, Sunday at 12.30 pm.    
*Courtesy : DD NEWS Channel, Sanskrit Vaartavali, Delhi.
Sanskrit Vaartavali: Full Episode (26-10-2019)
Link:
= = = = = = = = =  
‘Yaara Sili Sili Birahaa Ki Raat Ka Jalnaa’: Sanskrit Version :
HKMeher Blog-Link :
= = = = = = = = = 
YouTube : HKMeher Channel :
हिन्दीगीत : यारा सीली सीली * (चलचित्रम् : लेकिन)
मूलस्वरानुकूल-संस्कृतानुवादकः -  डॉ. हरेकृष्ण-मेहेरः
= = = = = = = =
प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, विरहस्य रात्र्याः ज्वलनम् ।    
प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम् ।  
हे प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, प्रिय हे ! मन्दं मन्दम् । 
प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, विरहस्य रात्र्याः ज्वलनम् ।    
जीवनं किं ह्येतद् वा, जीवनं किं ह्येतद् वा,
एतद् वा किं मरणम् ।
प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, विरहस्य रात्र्याः ज्वलनम् ।    
प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, प्रिय हे ! मन्दं मन्दम् ॥ (०) 
*
मणिबन्धमेतं कुर्यां, भग्न-कङ्कणै-र्युक्तम् ।   
न हि वेद्मि पूर्व-वीथ्यां, किं वा मया त्यक्तम् ।
मणिबन्धमेतं कुर्यां, भग्न-कङ्कणै-र्युक्तम् ।   
न हि वेद्मि पूर्व-वीथ्यां, किं वा मया त्यक्तम् ।
वीथीषु वै प्रयातासु, वीथीषु वै प्रयातासु, भूयो गन्तव्यम् ।
प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्,  प्रिय हे ! मन्दं मन्दम् ।
हे प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, विरहस्य रात्र्याः ज्वलनम् ।     
प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, प्रिय हे ! मन्दं मन्दम् ॥ (१) 
*
पादे नास्ति काऽपि च्छाया, भगवान् नो शीर्षे  रे ! 
साकं मया नो गन्त्री, छाया हि मदीया रे !
पादे नास्ति काऽपि च्छाया, भगवान् नो शीर्षे  रे !  
साकं मया नो गन्त्री, छाया हि मदीया रे !
बाह्येऽस्ति आलोकः, बाह्येऽस्ति आलोकः, अन्त-र्वैजन्यम् ।
प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, ओ प्रिय हे ! मन्दं मन्दम् । 
हे प्रेमिन् ! मन्दं मन्दम्, विरहस्य रात्र्याः ज्वलनम् ।     
प्रेमिन् !  मन्दं मन्दम्, प्रिय हे ! मन्दं मन्दम् ॥   
प्रेमिन् ! … प्रिय हे !..., प्रेमिन् !... प्रिय हे !...,
प्रेमिन् !... प्रिय हे !.... ॥ (२) 
= = = = = = = =  
हिन्दीगीत : यारा सीली सीली *  
चलचित्र : लेकिन (१९९०) *  गीतकार : गुलजार *
सङ्गीतकार : हृदयनाथ मङ्गेशकर *  
गायिका : लता मङ्गेशकर *
= = = = = = = =    
यारा सीली सीली, बिरहा की रात का जलना ।
यारा सीली सीली, यारा सीली सीली ।     
हो यारा सीली सीली, ढोला सीली सीली ।
यारा सीली सीली, बिरहा की रात का जलना ।
ये भी कोई जीना है, ये भी कोई जीना है,
ये भी कोई मरना ।
यारा सीली सीली,  बिरह की रात का जलना ।
यारा सीली सीली, ढोला सीली सीली ॥ (०)
*
टूटी हुई चूड़ियों से, जोड़ूँ ये कलाई मैं ।
पिछली गली में जाने, क्या छोड़ आयी मैं ।
टूटी हुई चूड़ियों से, जोड़ूँ ये कलाई मैं ।
पिछली गली में जाने, क्या छोड़ आयी मैं ।
बीती हुई गलियों से, फिर से गुजरना ॥
यारा सीली सीली, ढोला सीली सीली ॥
हो यारा सीली सीली, बिरहा की रात का जलना ।
यारा सीली सीली, ढोला सीली सीली ॥ (१)
*
पैरों में ना साया कोई, सर पे न साईं  रे !
मेरे साथ जाये ना, मेरी परछाईं  रे ।
बाहर उजाड़ा है,  अन्दर वीराना ॥
यारा सीली सीली, हो ढोला सीली सीली ।
हो यारा सीली सीली, बिरहा की रात का जलना ।
यारा सीली सीली, ढोला सीली सीली । …
यारा !… ढोला !…। यारा !… ढोला !…।
यारा !… ढोला !…॥ (२)
= = = = = = = =

Related Links :
‘Chalachitra-Gita-Sanskritaayanam’: चलचित्र-गीत-संस्कृतायनम्  :
* * *
Biodata: Dr. Harekrishna Meher :
* * *
YouTube Videos (Search): Dr. Harekrishna Meher :
* * * 
VIDEOS of Dr.Harekrishna  Meher : 
Link : 
* * * 
Dr. Harekrishna Meher on Radio and Doordarshan Channels:
Link : 
= = = = = = 


Thursday, October 17, 2019

Har Kisiko Nahin Miltaa Yahaan Pyaar Zindagi Mein (हर किसीको नहीं मिलता): Sanskrit Version Lyrics (जीवने वै न सर्वेषाम्): Dr. Harekrishna Meher

Original Hindi Song: 
Har Kisiko Nahin Miltaa Yahaan Pyaar Zindagi Mein 
(Film: Jaanbaaz, 1986) *
Sanskrit Version Lyrics By: Dr.Harekrishna Meher
(As per Original Tune)     
 - - - - - - - - - - - -
हिन्दीगीतम् : * हर किसीको नहीं मिलता * (चलचित्रम् : जाँबाज, १९८६) *  
मूलगीतस्वरानुकूल-संस्कृतानुवादकः - डॉ. हरेकृष्ण-मेहेरः 
= = = = = = = =
जीवने वै न सर्वेषां, कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम् ।
प्रेम त्वत्र लभ्यम् ।
जीवने वै न सर्वेषां, कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम् ।
भाग्यशालिनस्ते, समवाप्तो हि यान्  
वसन्तोऽस्ति जीवनेऽयम् ॥
जीवने वै न सर्वेषां, कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम् ।
प्रेम त्वत्र लभ्यम्  ॥ (०) 
*
अधराभ्यामधरौ स्तां न युतौ, 
न वा भुजौ भुजाभ्यां संलग्नौ ।
अधराभ्यामधरौ स्तां न युतौ, 
न वा भुजौ भुजाभ्यां संलग्नौ ।
हृद्‍-युग्मं जीवितुमिह शक्तम्, 
काङ्क्षायाः कटाक्ष-भारैः स्वम् ।
काङ्क्षायाः कटाक्ष-भारैः स्वम् ॥
जीवने वै न सर्वेषां, कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम् ।
जीवने वै न सर्वेषां, कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम् ।
प्रेम त्वत्र लभ्यम्  ॥ (१)  
*
कामं रौप्यमुपवने प्रवर्षतु वै,
नाप्यं कुसुमं वसन्तेन विना । 
कामं रौप्यमुपवने प्रवर्षतु वै, 
नाप्यं कुसुमं वसन्तेन विना । 
शक्यं जीवनं हि विना सर्वै: 
जीवनं न शक्यं प्रेम विना । 
जीवनं न शक्यं प्रेम विना ।।  
जीवने वै न सर्वेषां, कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम् ।
जीवने वै न सर्वेषां, कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम् ।
प्रेम त्वत्र लभ्यम्  ॥ (२)  
*
अलकानां सन्ति मृदु-ध्वान्ताः, 
शारीराः सन्त्युष्णालोकाः ।
अलकानां सन्ति मृदु-ध्वान्ताः, 
शारीराः सन्त्युष्णालोकाः ।
प्रेमाप्तं, जीवित-काले नौ, 
आवां खलु सौभाग्यशालिनौ ॥
आवां खलु सौभाग्यशालिनौ ॥
जीवने वै न सर्वेषां, कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम्  ।
जीवने वै न सर्वेषां कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम्  ।
प्रेम त्वत्र लभ्यम्  ।
भाग्यशालिनस्ते, समवाप्तो हि यान्  
वसन्तोऽस्ति जीवनेऽयम् ॥
जीवने वै न सर्वेषां, कृते प्रेम त्वत्र लभ्यम्  ॥ (३) 
 = = = = = = =  
(Translated for popularisation with service to Sanskrit and the nation.
Courtesy and Acknowledgements:  Film 'Jaanbaaz')  
= = = = = = = =
मूलहिन्दी गीत : * हर किसीको नहीं मिलता *
चलचित्र : जाँबाज  (१९८६) *  गीतकार :  इन्दीवर * 
संगीतकार : कन्याणजी आनन्दजी *
गायक : साधना सरगम एवं मनहर उधास  *
= = = = = = = = = =
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में ।
प्यार जिन्दगी में ।
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में ।
खुशनसीब हैं वो, जिनको है मिली,   
ये बहार जिन्दगी में ॥
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में ।
प्यार जिन्दगी में ॥ (०)
*
होंठों से होंठ मिले ना भले, 
चाहे मिले ना बाहें बाहों से ।
होंठों से होंठ मिले ना भले, 
चाहे मिले ना बाहें बाहों से ।
दो दिल जिन्दा रह सकते हैं, 
चाहत की भरी निगाहों से ।
चाहत की भरी निगाहों से ॥  
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में ।
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में ।
प्यार जिन्दगी में ॥ (१)  
* 
चाहे चांदी चमन में बरसती रहे, 
मिलता नहीं फूल बहार बिना । 
चाहे चांदी चमन में बरसती रहे, 
मिलता नहीं फूल बहार बिना । 
है सबके बिना जीना मुमकिन, 
नामुमकिन जीना प्यार बिना । 
नामुमकिन जीना प्यार बिना ।। 
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में । 
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में । 
प्यार जिन्दगी में ।। (२) 
*
जुल्फों के नर्म अन्धेरे हैं, 
जिस्मों के गर्म उजाले हैं ।
जुल्फों के नर्म अन्धेरे हैं, 
जिस्मों के गर्म उजाले हैं ।
जीते-जी हमको प्यार मिला, 
हम दोनों किस्मतवाले हैं ।  
हम दोनों किस्मतवाले हैं ॥
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में ।
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में ।
प्यार जिन्दगी में ॥
खुशनसीब हैं वो, जिनको है मिली,   
ये बहार जिन्दगी में ॥
हर किसीको नहीं मिलता, यहाँ प्यार जिन्दगी में ॥ (३)  
= = = = = = = = 

Related Links :
‘Chalachitra-Gita-Sanskritaayanam’: चलचित्र-गीत-संस्कृतायनम्  :
*
Biodata: Dr. Harekrishna Meher :
* 
VIDEOS of Dr. Harekrishna  Meher : 
Link : 
*
Dr. Harekrishna Meher on Radio and Doordarshan Channels:
Link : 
= = = = = =