* Blog Link : https://hkmeher.blogspot.com/2026/05/paropakari-padapa-odia-poem-by.html
---------
Included in 'Kavitavali' (Anthology of Odia Poems) :
https://hkmeher.blogspot.com/2026/04/l-kavitavali-anthology-of-odia-poems-by.html
=====
* ପରୋପକାରୀ ପାଦପ *
(ଓଡ଼ିଆ କବିତା)
ରଚୟିତା : ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମେହେର
-------------
ବସୁନ୍ଧରାର ସୁଗନ୍ଧରେ
ବିହ୍ବଳଭାବ ଲଭଇ ପାଦପ ସ୍ୱଅନ୍ତରେ ।
ପତ୍ର-କୁସୁମେ ପୁଷ୍କଳ ସେ ତ
ଫଳ-ଛାୟା ଦାନେ ତତ୍ପର,
ନଭର ଦିବ୍ଯ ଶାନ୍ତ ଆଭାରେ
ସଦା ପୁଲକିତ କଳେବର ।।
ବାତ୍ୟା ଗ୍ରୀଷମ ବର୍ଷା ଆସାର
ପ୍ରାଣୀଗଣଙ୍କ ଅନେକ ପ୍ରହାର,
ସହି ସମସ୍ତ କେବେହେଲେ ସେ ତ
ଅଭିଯୋଗ କରେ ନାହିଁ,
ବଞ୍ଚେ ସେ ଆନ ପାଇଁ ॥
ଜୀବଗଣଙ୍କ ରୋଗ-ନିବାରଣେ
ଜଗତେ ସୁସ୍ଥ ପରାଣ ଧାରଣେ
ନିର୍ମଳ ବାୟୁ ବିତରେ,
ନେଇ ଅଶୁଦ୍ଧ ଦିଏ ବିଶୁଦ୍ଧ
ବିଶ୍ୱଜନର ହିତରେ ।।
ଯୋଗାଏ ପାଦପ ବିବିଧ ଭେଷଜ
ପ୍ରସ୍ତୁତି ଲାଗି ବସ୍ତୁମାନ,
ଅନ୍ୟର ସେବା- ବ୍ରତରେ ନିରତ
କରେ ସେ ମୁକ୍ତ ହସ୍ତେ ଦାନ ।।
ନିବାସ ଅର୍ଥେ ସଦନ ଆଦିର
ନିର୍ମାଣେ,
ନାନା ଜାଗତିକ କର୍ମେ ନିୟତ
ପରିମାଣେ ।
ନୈସର୍ଗିକ ପର୍ଯ୍ୟାବରଣେ
ସନ୍ତୁଳନର ଲାଗି,
ଅର୍ପେ ପାଦପ ଆପଣାର ତନୁ
ସଦ୍ଭାବେ ଅନୁରାଗୀ ।
ତଥାପି ମାନବ ଛେଦି ଚାଲିଅଛି
ବହୁଭାବେ ତରୁରାଜି,
ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥ ସିଦ୍ଧି ସକାଶେ
ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଜୀବ ସାଜି ।
ବନସ୍ପତି ଯେ ସବୁରି କ୍ଷେତ୍ରେ
ସୁହିତକାରୀ,
ଭୁଲିଯାଇଅଛି ନିଷ୍ଠୁର ନର
ସ୍ବେଚ୍ଛାଚାରୀ ।।
ତରୁ ଦୁର୍ଗୁଣ- ବିନାଶକ,
ସୁନ୍ଦରତାର ପ୍ରକାଶକ ।
ବିଧାତାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରିୟ
ସେ ତ ନିସର୍ଗ ବିଭାବ,
ପର-ଉପକାରେ ସଂଲଗନ ଏ
ସାଧୁଜନଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ।।
ପରୋପକାରର ସେ ତ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତୀକ,
ଭବେ କେହି ନାହିଁ ତା'ଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଅଧିକ ।
କାହାଠାରୁ ସେ ତ ଆଶା କରେ ନାହିଁ
କେବେହେଲେ କିଛି ପ୍ରତିଦାନ,
ସ୍ୱାର୍ଥପର ଏ ପାର୍ଥିବ ନର
ରଖେ ନାହିଁ ନିଜ ସମ୍ମାନ ॥
ନାହିଁ ତରୁ-ହୃଦେ ଅହଙ୍କାର,
ସ୍ଫୁରେ ନାହିଁ ବାଣୀ କେବେହେଁ ତାର ।
ବିନୟ-ଗୁଣରେ ନମ୍ର ସେ ସଦା
ସହି ଅନ୍ୟର ଅତ୍ୟାଚାର,
ନିଜ ସଂପଦ ବିତରଣ ଲାଗି
ନାହିଁ କେବେ ତାର ଦୁର୍ବିଚାର ।।
ଧ୍ଯାୟି ସେ ନିଜର ମହତ କାର୍ଯ୍ୟ
ସଂପାଦନ,
ବିଶ୍ଵ-ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ କରେ
ନିଜ ଜୀବନ ।।
ଆପଣାର କର-ପତ୍ର-ଶାଖାଦି ପ୍ରସାରି
ବିଶ୍ଵକରତା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ
ଆଗରେ ଜଣାଏ ଗୁହାରି ।
ଧନ୍ୟ ଏ ତନୁ ନିବେଦନ କରେ
କୃତଜ୍ଞତା,
ତରୁ-ଜୀବନ ଏ ଲଭିଛି ଜଗତେ
ସାର୍ଥକତା ।।
ତରୁ ନ ଥିଲେ ତ ଏ ଦୁନିଆରେ,
ପରାଣୀ କେବେ ନ ବଞ୍ଚିପାରେ ।
ଆଜୀବନ ନାନା କାର୍ଯ୍ୟେ ନିଜର
ଉପାଦେୟ,
ତରୁର ରକ୍ଷା ମାନବ ପକ୍ଷେ
ସୁବିଧେୟ ।।
ନର-ନିସର୍ଗ ମଧ୍ୟେ ନିରତ
ଅଛି ଶାଶ୍ବତ ସଂପରକ,
ନର-ତରୁ ବେନି ପାର୍ଥିବ ପଥେ
ପରସ୍ପରର ଉପକାରକ ।
ଧରଣୀ-ବକ୍ଷେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ
ଅଧିକ ନିତ୍ଯ କରଣୀୟ,
ତରୁକୁଳ ହେଲେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସଦା
ବିଶ୍ୱ ଦିଶିବ ରମଣୀୟ ॥
*******
ପ୍ରକାଶିତ :
"ମାରାଗୁଡ଼ା ମହ୍ଲାର" (କବିତା-ସଙ୍କଳନ)
ପୃଷ୍ଠା ୧୧୦-୧୧୨.
ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶନ : ୨୦୨୨.
ଖଡ଼ିଆଳ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ
ଖଡ଼ିଆଳ, ନୂଆପଡ଼ା, ଓଡ଼ିଶା.
ପ୍ରକାଶକ : କାବ୍ୟଲୋକ, ଲୁଇସ୍ ରୋଡ଼୍,
ଭୁବନେଶ୍ୱର -୭୫୧୦୦୨, ଓଡ଼ିଶା
=====
Biodata: English:
Harekrishna Meher:
http://hkmeher.blogspot.in/2012/06/brief-biodata-english-dr-harekrishna.html
-----
Biodata: Web Version:
https://hkmeher.blogspot.com/2012/06/brief-biodata-english-dr-harekrishna.html?m=0
===

No comments:
Post a Comment